ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ
Συμμετοχες 2014
![203.14 Αναδυόμενα δίκτυα κοινωνικής ενεργοποίησης](https://www.greekarchitects.gr/images/news/203.14.tramp.jpg)
12 Μάιος, 2015
203.14 Αναδυόμενα δίκτυα κοινωνικής ενεργοποίησης
Χωρικές εγγραφές. Στάδιο 5.
Φοιτητές : Λασηθιωτάκη Μελίνα, Μπότση Τίνα, Χριστοπούλου Χαρά
Επιβλέπων καθηγητής: Κωνσταντίνος Α. Ουγγρίνης
Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών. Πολυτεχνείο Κρήτης
Ημερομηνία παρουσίασης : 10.10.2014
Η ιδέα μας επικεντρώνεται στο ανενεργό απόθεμα της πόλης των Χανίων σε χώρους, υλικά και ανθρώπινο δυναμικό και τους εμπλέκει μία νέα κοινωνική και χωρική συνθήκη -ένα νέο δίκτυο. Στόχος είναι η εξυπηρέτηση των αναγκών των πολιτών, η ενεργοποίηση των χώρων και των ατόμων και η παραγωγή αρχιτεκτονικών παρεμβάσεων με ενιαίο κώδικα, που έχουν χαμηλό κόστος, είναι αναστρέψιμες και χαρακτηρίζονται από κοινή αισθητική και λειτουργικότητα. |συνοδευτικό κείμενο πρώτης σελίδας, 60 λέξεις |
Αφορμή της εργασίας υπήρξε ο προβληματισμός μας γύρω από το το βαθμό που ο άνθρωπος δραστηριοποιείται και εκφράζεται στο χώρο της πόλης όπου ζει και πιο ειδικά στην πόλη των Χανίων.
Στα σύγχρονα κοινωνικά συστήματα και ειδικά σε καιρούς οικονομικής κρίσης, o άνθρωπος ως χρήστης αλλά και ως δημιουργός αδρανεί όλο και περισσότερο, και φέρεται ανίκανος να καλλιεργήσει ανοικτούς δεσμούς και σχέσεις, ενώ αδυνατεί να διατηρήσει τους ήδη υπάρχοντες.
Στο σκηνικό της πόλης καταστήματα και υπηρεσίες εγκαταλείπονται, δημόσιοι χώροι και αστικός εξοπλισμός παρακμάζουν, με αποτέλεσμα ο χάρτης της πόλης να αλλοιώνεται και τείνει σε αποσύνθεση. Το χωρικό αποτύπωμα των παραπάνω καταλήγει να αποτελεί ένα δίκτυο ασυνέχειας στον αστικό ιστό. Ένα ένα τα κύτταρα της πόλης δοκιμάζονται στην αντοχή τους. Κάτω από αυτές τις συνθήκες η αξία της μονιμότητας θα πρέπει να αποδεικνύεται και όχι να θεωρείται δεδομένη.
Σε αυτό το πλαίσιο, η κοινωνική ανανέωση μπορεί να προκύψει μόνο μέσα από την δυναμική σχέση των μελών της, την εμπιστοσύνη μεταξύ τους και τελικά την συλλογική σκέψη και δράση.
Στόχος, λοιπόν, της εργασίας μας αποτελεί η διαμόρφωση μιας συνθήκης ενεργοποίησης των ήδη υπαρχόντων και δημιουργίας νέων κοινωνικών και χωρικών δικτύων.
Διάγραμμα κεντρικής ιδέας
Πιο αναλυτικά, ξεκινήσαμε με μια καταγραφή των λειτουργιών της πόλης, και το σύνολο του αστικού εξοπλισμού, όπως καρτοτηλέφωνα, κάδους ανακύκλωσης, περίπτερα, χάρτες σηματοδότησης, stand ποδηλάτων και ενημέρωσης. Ταυτόχρονα, καταγράψαμε, έναν προς ένα τους εγκαταλελειμμένους χώρους του κεντρικού τομέα των Χανίων.
Διαγράμμα καταγραφής δικτύων πόλης Χανίων | κοινωνικά δίκτυα, αστικός εξοπλισμός, ανενεργοί χώροι |
Διάγραμμα διαμόρφωσης πιθανών χωρικών και κοινωνικών δικτύων πόλης Χανίων
Μακέτα απεικόνισης ανενεργών χώρων - αναδυόμενων δικτύων ενεργοποίησης
Στη συνέχεια, συνθέσαμε ερωτηματολόγια, προκειμένου να εντοπίσουμε τις τρέχουσες ανάγκες και ελλείψεις των πολιτών , στην συγκεκριμένη αυτή χρονική περίοδο. Βασικό ερώτημα υπήρξε η πρόθεση να εμπλακούν σε μια διαδικασία συμμετοχής και ανταλλαγής υπηρεσιών και δεξιοτήτων.
Θα μπορούσε να συγκροτηθεί μια ομάδα ή καλύτερα ένα δίκτυο ενεργοποίησης;
Διαγράμμα απεικόνισης αναλογίας κοινωνικά ενεργών πολιτών σχετικά με το σύνολο των ερωτηθέντων
Διάγραμμα απεικόνισης αναγκών των ερωτηθέντων
Διάγραμμα απεικόνισης προτεινόμενων λειτουργιών ανά κοινωνική ομάδα
Ιδανικό υποκείμενο για το εγχείρημα αυτό, θεωρήσαμε τους νέους απόφοιτους της πόλης των Χανίων, καθώς διανύουν ένα μεταβατικό στάδιο επαναπροσδιορισμού.
Μέσω διεξαγωγής συνεντεύξεων, διερευνήσαμε τις προθέσεις τους και συγκεντρώσαμε ιδέες και απόψεις, σχετικά με το βασικό μας ερώτημα: τη δομή του δικτύου αυτού, τις λειτουργίες που θα μπορούσε να περιλαμβάνει και τους χώρους στους οποίους θα μπορούσε να στεγασθεί και να εξελιχθεί.
Δημιουργήσαμε, λοιπόν, ένα σενάριο κοινωνικής ενεργοποίησης, χρησιμοποιώντας ως βασικό εργαλείο ορισμένους από τους ανενεργούς χώρους , παγώσαμε τη διαδικασία σε ένα συγκεκριμένο στάδιο , στο οποίο 5 χώροι είναι ήδη ενεργοί.
Ο σχεδιασμός αυτών των χώρων περιλαμβάνει κατασκευές, οι οποίες είναι εφήμερες, χαμηλού κόστους , από επαναχρησιμοποιημένα υλικά, όπως σκαλωσιές και παλέτες, τα οποία ανασυντίθενται με τέτοιο τρόπο, ώστε να παράγουν πρωτότυπες μορφές και αισθητική. Δεν παρεμβαίνουν στο υφιστάμενο κέλυφος, συνθέτουν τα όρια και τους εσωτερικούς χώρους, δημιουργώντας ταυτόχρονα διακριτικές παρεμβάσεις στις όψεις. Οι παρεμβάσεις αυτές, εμφανίζουν μια τυπολογία, μια επαναλαμβανόμενη αντιμετώπιση σχεδίασης και λογικής, έτσι ώστε να γίνονται διακριτές , με σκοπό να διαμορφώσουν έναν κώδικα στον αστικό ιστό. Με αυτόν, τον τρόπο, αναδεικνύουμε το εκάστοτε κτίριο ως πυρήνα κοινωνικής δραστηριότητας, και κατ' επέκταση ως κύτταρο ενός αναδυόμενου κοινωνικού δικτύου.
Υπόμνημα σχεδιαστικής λογικής και αντιμετώπισης σε τρείς κλίμακες ανα χώρο παρέμβασης
Στην ευρύτερη κλίμακα απεικόνισης / στον χάρτη της πόλης των Χανίων, εντοπίζεται ο χώρος παρέμβασης καθώς και η λειτουργία που στεγάζει, σύμφωνα με τις συνθήκες ζήτησης της κάθε περιοχής, όπως προέκυψαν από την έρευνα.
Σε μικρότερη κλίμακα, απεικονίζεται η βασική δομή παρέμβασης του εκάστοτε χώρου. Περιγράφεται συνοπτικά η σχεδιαστική λογική που ακολουθείται, σύμφωνα με τα κύρια στοιχεία του χώρου που χρησιμοποιούνται, προκειμένου να εξυπηρετήσουν της ανάγκες της αντίστοιχης χρήσης.
Στην τελευταία κλίμακα επεξεργασίας, διακρίνεται η κατασκευαστική λεπτομέρεια του στοιχείου - product που παράγεται στον αντίστοιχο χώρο. Το στοιχείο αυτό ακολουθεί την κατασκευαστική λογική που προκύπτει από την συνολική παρέμβαση.
Αυτή η κλίμακα επεξεργασίας,μας βοήθησε να διαμορφώσουμε ποιότητες χώρων οι οποίες μπορούν να γίνουν αντιληπτές, καθώς διερευνήσαμε εκτενώς διαδικασίες και τρόπους αξιοποίησης και μετατροπής των υλικών που χρησιμοποιήσαμε, προκειμένου να δημιουργήσουμε οικεία περιβάλλοντα με αισθητική έκφραση.
Κτίριο 1 - οδός Δασκαλογιάννη
Το συγκεκριμένο κτίριο βρίσκεται σε κεντρικό σημείο της Παλιάς Πόλης των Χανίων, με συνεχή κίνηση,ιδιαίτερα των νέων, καθ' όλη τη διάρκεια της μέρας. Για αυτόν τον λόγο επιλέχθηκε ως χρήση, η λειτουργία ενός αναγνωστηρίου, ενός χώρου σεμιναρίων και προβολών.
Το συγκεκριμένο κτίριο αποτελείται από δύο ανεξάρτητούς χώρους. Στο μικρότερο εν των δύο, υπήρξε η ανάγκη ανάπτυξης σε όροφο καθώς και της οριοθέτησης του εσωτερικού του, χωρίς υφιστάμενες υποδομές. Για να επιτευχθούν τα παραπάνω, χρησιμοποιήθηκε η μονή σκαλωσιά για την καθ'ύψος ανάπτυξη, καθώς και σανίδες σε σύνθεση, για την διαμόρφωση δαπέδων και διαχωριστικών πανέλων. Στον μεγαλύτερο χώρο, αξιοποιήθηκαν τα υφιστάμενα δοκάρια,προκειμένου να στηριχτούν τα νέα επίπεδα και με τη χρήση συρματόσκοινου, αναρτήθηκαν τα δευτερεύοντα στοιχεία
Το στοιχείο - product που παράχθηκε για αυτόν τον χώρο, σύμφωνα με τη λειτουργία του αλλά και την κατασκευαστική του λογική, αποτελεί μια βιβλιοθήκη, η οποία αναρτάται από τα δοκάρια με συρματόσκοινο και η σταθερότητά της ενισχύεται μέσω πάκτωσης στο δάπεδο. Η τελική σύνθεση αποτελείται από επιμέρους ξύλινα πλαίσια και επιφάνειες.
Κτίριο 2 - οδός Νικ. Φωκά
Το συγκεκριμένο κτίριο βρίσκεται στην περιοχή του Κουμ Καπή. Το υφιστάμενο κέλυφος γειτνιάζει με ένα υπαίθριο χώρο ο οποίος διαχωρίζεται από τον πλευρικό δρόμο μέσω ενός υπάρχοντος τοίχου, ενώ από τον παράλληλό του, μέσω υψομετρικής διαφοράς. Σύμφωνα λοιπόν, με τα συγκεκριμένα δεδομένα, καθώς και με την έρευνα που προηγήθηκε, θεωρήθηκε κατάλληλος και ασφαλής χώρος για τη διαμόρφωση ενός παιδότοπου και χώρου ψυχαγωγίας μικρών ηλικιών.
Στον υπαίθριο χώρο διαμορφώθηκαν δύο βασικοί άξονες κίνησης και τέσσερις επιμέρους πυρήνες δραστηριότητας. Ο κεντρικός άξονας κίνησης, παραλαμβάνει τον χρήστη από την κεντρική είσοδο του χώρου, και τον οδηγεί στο υφιστάμενο κέλυφος. Οι δύο κεντρικές πλατφόρμες συντίθενται από παλέτες και διπλές σκαλωσιές, διαμορφώνοντας έτσι, μια υπερυψωμένη διαδρομή - παιχνίδι. Οι επιμέρους χώροι ενισχύονται από δευτερεύοντα υλικά στοιχεία, όπως σκοινιά, ελαστικά, σανίδες, καουτσούκ που λόγω του ιδιαίτερου χαρακτήρα της χρήσης.
Το στοιχείο - product που παράχθηκε για αυτόν τον χώρο, αποτελεί μια κατασκευή παιχνιδιού, η οποία προσαρμόζεται στον χώρο σε δύο επίπεδα, χάρις στα μεταβλητά της στοιχεία. Αποτελείται από επιμέρους σανίδες οι αποίες θυληκώνουν μεταξύ τους υπό γωνία και σε παράθεση, καθώς η στήριξη τους ενισχύεται με ντίζες.
Κτίριο 3 - οδός Σαρπηδώνος
Το συγκεκριμένο κτίριο βρίσκεται στην περιοχή της Παλιάς Πόλης. Λόγω της άμεσης επαφής του με τον δρόμο, των μεγάλων σε μήκος ανοιγμάτων του (προηγούμενη λειτουργία του ως επισκευαστήριο αυτοκινήτων) και της ελεύθερα διαμορφωμένης κάτοψής του - σε συνδυασμό με την έρευνα συνθηκών ζήτησης της περιοχής- επιλέχθηκε να στεγαστεί η λειτουργία ενός εργαστηρίου κατασκευών.
Στον χώρο αυτό, η ευελιξία της ελεύθερης κάτοψης και η απουσία ορίων , αποτέλεσαν την αφορμή για τη σύνθεση μιας αυτόνομης κατασκευής, η οποία λειτουργεί ως ατομικό σχεδιαστήριο με δυνατότητες μετακίνησης και αποθήκευσης βοηθητικού εξοπλισμού. Η συγκεκριμένη μονάδα, αποτέλεσε και το στοιχείο - product που παράχθηκε, απαρτιζόμενη από επιμέρους σανίδες σε παράθεση, οι οποίες θηλυκώνουν μεταξύ τους και η στήριξή τους ενισχύεται με ντίζες. Για την διευκόλυνση της μετακίνησης της μονάδας, προστέθηκαν μικροί τροχοί.
Κτίριο 4 - οδός Βαλέστρα
Το συγκεκριμένο κτίριο βρίσκεται στην περιοχή της Νέας Χώρας. Σύμφωνα με την έρευνα που προηγήθηκε, στην συγκεκριμένη περιοχή είχε προκύψει η ανάγκη διαμόρφωσης ενός χώρου παραστάσεων και έκφρασης. Με αυτό το δεδομένο, επιλέχθηκε η τελευταία ως λειτουργία του χώρου, καθώς και η διαμόρφωση ενός μικρού ραδιοφωνικού σταθμού και ενός χώρου υπαίθριων προβολών.
Βασικό δομικό στοιχείο του κτιρίου, αποτελεί η έλλειψη οροφής του κελύφους, γεγονός το οποίο, συντέλεσε στη διαμόρφωση μιας ελαφριάς αυτοφερόμενης κατασκευής από διπλές σκαλωσιές, συρματόσκοινο και καραβόπανο, προκειμένου να στεγαστεί ο χώρος. Παράλληλα, η κατασκευή αυτή παρέχει στήριξη στα επίπεδα του χώρου και σε δευτερεύοντα στοιχεία, στο εσωτερικό του κελύφους.
Το στοιχείο - product που παράχθηκε, αποτελεί η συγκεκριμένη κατασκευή, στην οποία τα δύο τμήματα του καραβόπανου αναρτώνται από τις σκαλωσιές, με την χρήση συρματόσκοινου, και εντείνονται σε γεωμετρία υπερβολικού παραβολοειδούς, ώστε να αποτρέπεται η πιθανότητα υποπίεσης.
Κτίριο 5 - οδός Ποτιέ
Το συγκεκριμένο κτίριο βρίσκεται κεντρικά της Παλιάς Πόλης των Χανίων, και οι χώροι παρέμβασης διαμορφώνονται στους δύο ορόφους, οι οποίοι παλαιότερα στεγάζαν τις αποθήκες των καταστημάτων του ισογείου. Σε αυτό το κτίριο δόθηκε η χρήση του χώρου εργασίας και κατοίκησης των νέων μηχανικών| ομάδας κοινωνικής ενεργοποίησης.
Βασικό δομικό στοιχείο αποτέλεσε η ευελιξία της ελεύθερης κάτοψης. Στον πρώτο όροφο, μέσω του στοιχείου της μονής σκαλωσιάς και των σανιδών, διαμορφώνονται ισχυρά κάθετα όρια και μέσω συρματόσκοινων και σανιδών, ελαφριές οριζόντιες επιφάνειες.
Στον δεύτερο όροφο , διαμορφώνονται αυτόνομες μονάδες κατοίκησης, οι οποίες συντίθενται από διπλές σκαλωσιές και αυτούσιες παλέτες, αποτελώντας και το παραγόμενο στοιχείο- product του χώρου.
Στο επίπεδο του κελύφους, η παλέτα ενισχύεται με μονώσεις, όπως υλικά dow και οντουλέ, λειτουργώντας ως δικέλυφη κατασκευή, ενώ στο επίπεδο του εσωτερικού, οι παλέτες συνθέτουν το κρεβάτι. Συνολικά δεν παρουσιάζονται περιορισμοί και η τελική διαμόρφωση καθορίζεται αποκλειστικά από τις ανάγκες του χρήστη.
Συγκεντρωτικός πίνακας στοιχείων - products σε σχέση με τα βασικά υλικά που χρησιμοποιήθηκαν, την χρήση τους και το κτίριο που τα στεγάζει
Διπλωματικές & Ερευνητικές Εργασίες - Το greekarchitects.gr, προτείνει μια θεματική ενότητα, στην οποία παρουσιάζονται πτυχιακές ή ερευνητικές εργασίες φοιτητών από σχολές πολυτεχνείων της Ελλάδας και του εξωτερικού. Οι ενδιαφερόμενοι /νες μπορούν να μας στείλουν την διπλωματική τους εργασία.