ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ
Συμμετοχες 2015
![105.15 Κοινοί τόποι. Aστικά επίπεδα](https://www.greekarchitects.gr/images/news/105.15.tramp2.jpg)
09 Ιούλιος, 2015
105.15 Κοινοί τόποι. Aστικά επίπεδα
Από κενό... σε κοινό τόπο. Από τους ανθρώπους για τους ανθρώπους.
Φοιτήτρια: Τηλιγάδη Αλεξάνδρα
Επιβλέπων καθηγητής: Κωνσταντίνος Γρίβας
Πανεπιστήμιο Πατρών - Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών
Ημερομηνία Παρουσίασης: 26.02.2015
Αντικείμενο αυτής της μελέτης είναι η αρχιτεκτονική και η διαχείριση των υπολειμματικών χώρων μεταξύ φυσικού και αστικού περιβάλλοντος και η σημασία της συμμετοχικής διαδικασίας για την διαμόρφωση και κατασκευή κοινών τόπων.
Στην Ελλάδα, η έλλειψη δημόσιων χώρων είχε ως αποτέλεσμα η κοινωνική ζωή να επικεντρώνεται σε δημόσιους χώρους με εμπορικές χρήσεις ή σε ιδιωτικούς. Κρίνεται αναγκαία λοιπόν, η δημιουργία νέων μορφών δημόσιων χώρων που προάγουν ποικίλες κοινωνικές δραστηριότητες και ενθαρρύνουν την προέκταση της ιδιωτικής ζωής στο δημόσιο χώρο. Δηλαδή χρειαζόμαστε περισσότερους κοινόχρηστους - κοινούς χώρους σαν μετεξέλιξη του ιδιωτικού και του δημόσιου χώρου, οι οποίοι να διαθέτουν μια ελκυστική μικρο-κλίμακα στην οποία ο δημόσιος και ο ιδιωτικός χώρος να συνδέονται αρμονικά.
Κοινός τόπος Ποια είναι λοιπόν, τα χαρακτηριστικά που θα μπορούσε να έχει ένας νέου τύπου δημόσιος χώρος, ένας χώρος κοινών;
Η πρόταση αποτελεί ένα αστικό πείραμα, δημιουργίας ενός κοινού τόπου στην πόλη της Πάτρας. Η τοποθεσία βρίσκεται στις παρυφές του αστικού ιστού της πόλης της Πάτρας, στο σημείο όπου το φυσικό τοπίο του Δασυλλίου εισέρχεται στον αστικό ιστό. Η δημιουργία ενός κοινού τόπου σε ένα τέτοιο σημείο, μπορεί να λειτουργήσει ως πέρασμα και πυκνωτής ως ένα σύστημα συμμετοχής και αλληλεπίδρασης.
Ο προσανατολισμός, οι θέες προς την πόλη και την θάλασσα όπως και ο συσχετισμός της συγκεκριμένης τοποθεσίας με το κάστρο της πόλης ως ο αρχαίος πυρήνας της αποτελούν τα χαρακτηριστικά στοιχεία της. Παράλληλα, πραγματοποιείται η διάνοιξη της οδού Κανακάρη, η οποία προβλέπει την κατεδάφιση της πλαγίας και την ανύψωση πέτρινων τοίχων για την συγκράτηση των χωμάτων, χωρίς καμία ευαισθησία για το φυσικό τοπίο..
Συμμετοχική διαδικασία: Η παγιωμένη μορφή υλοποίησης ενός δημόσιου χώρου ακολουθεί μια συγκεκριμένη γραμμική διαδικασία όπου κάθε στάδιο εκτελείται από τον αντίστοιχο αρμόδιο φορέα. Η προτεινόμενη μορφή δημόσιου χώρου εμπλέκει όλους τους συμμετέχοντες δηλαδή τον σχεδιαστή-αρχιτέκτονα, τον κρατικό μηχανισμό και τον πολίτη σε όλα τα στάδια υλοποίησης.
Η διαχείριση της πλαγιάς και η δημιουργία πλατωμάτων γίνεται με τέτοιον τρόπο ώστε να δημιουργηθούν καταστάσεις και εμπειρίες σε σχέση με την πόλη και το έδαφος και αυτό επιτυγχάνεται μέσα από τις διαφορετικές υφές, θέες και δράσεις. Η νέα κατάσταση αφορά χώρους κλειστούς και ανοιχτούς που φιλοξενούν τις πιο καθημερινές συνηθισμένες ενέργειες όπως συμμετέχω, κατασκευάζω, δημιουργώ, επικοινωνώ, εκθέτω, παίζω, μαθαίνω, μοιράζομαι, αγοράζω, εργάζομαι, τρώω, κοιμάμαι, καλλιεργώ και προσπαθεί να τις εμπλουτίσει μέσα από τις συναντήσεις των ανθρώπων. Ενεργοποιούνται καταστάσεις αντιθέσεων ανάμεσα στην φύση και την πόλη, το δημόσιο και το ιδιωτικό, το φυσικό και το τεχνητό, την έντονη τοπολογία και την επίπεδη επιφάνεια, τον λόφο και την κοιλότητα, το πάνω και το κάτω, το μέσα και το έξω, το ανοιχτό και το κλειστό, την κίνηση και την στάση , το μυστικό και το φανερό.
Στάδια: προετοιμάζω | σχεδιάζω | κατασκευάζω | χρησιμοποιώ | κατοικώ _ εγκαταλείπω
προετοιμάζω Το αρχικό στάδιο, προετοιμάζω θα γίνει με συγκεντρώσεις για την ενεργοποίηση των πολιτών με σκοπό την συμμετοχή τους στην διαδικασία υλοποίησης καθώς και για την εκμάθηση τεχνικών κατασκευής με τα υλικά αλλά και για ιδέες στο σχεδιασμό.
σχεδιάζω Οι καταστάσεις που θα συναντήσουμε ορίζονται από 6 συμβολισμούς, οι οποίοι αναφέρονται στην διαφορετική αντιμετώπιση σχεδίασης των σχηματισμών του εδάφους από την υπάρχουσα τοπογραφία όσο και σε κατασκευές που δημιουργήθηκαν. Οι καταστάσεις που συναντάμε είναι: α. εσωστρέφια-αγκαλιά, β. έκθεση από παντού-πλατώματα, γ. εξωστρέφεια-αναβαθμοί, δ. βραχώδες τοπίο-γκρεμός-εσωστρέφια, ε. εσωστρέφια-κλειστοί χώροι και ζ. κίνηση_ πορεία _ διαδρομές. Η συμμετοχική διαδικασία στο σχεδιαστικό τμήμα έγινε με τη μορφή συνεντεύξεων με πολίτες, εκθέτοντας τις απόψεις τους αναφορικά με τους ήδη υπάρχοντες δημόσιους χώρους, τι δεν τους αρέσει, και αν πραγματοποιούταν η υλοποίησης ενός τέτοιου τύπου δημόσιου χώρου τι θα ήθελαν να τους προσφέρει. Οπότε δημιουργήθηκαν κάποια θέλω - ανάγκες τα οποία ήταν ο άξονας βάση του οποίου έγινε ο σχεδιασμός και καθορισμό των λειτουργιών που θα φιλοξενούνται.
κατασκευάζω Η διαδικασία της κατασκευής περιλαμβάνει και το στοιχείο να αντιληφτεί ο καθένας τον κοινό τόπο ως δικό του απόκτημα καθώς θα έχει εργαστεί και συνεργαστεί για να πετύχει.
χρησιμοποιώ - δημιουργώ Ανάμεσα στο κατασκευάζω και στο κατοικώ υπάρχει ένα ενδιάμεσο μεταβατικό στάδιο στο οποίο οι άνθρωποι προσπαθούν να προσαρμοστούν στον κοινό τόπο αλλά και αυτός προσπαθεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες των ανθρώπων.
κατοικώ - εγκαταλείπω Στο τέλος εφόσον έχει επέλθει κάποιο χρονικό διάστημα, ο κοινός τόπος γίνεται απόκτημα στους πολίτες και αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας τους, με αποτέλεσμα να τον κατοικούν και να τον νιώθουν δικό τους. Υπάρχει όμως και το ενδεχόμενο να τον εγκαταλείψουν, με αποτέλεσμα σιγά σιγά να καταστρέφεται και να επανέλθει στην αρχική του μορφή.
Διπλωματικές & Ερευνητικές Εργασίες - Το greekarchitects.gr, προτείνει μια θεματική ενότητα, στην οποία παρουσιάζονται πτυχιακές ή ερευνητικές εργασίες φοιτητών από σχολές πολυτεχνείων της Ελλάδας και του εξωτερικού. Οι ενδιαφερόμενοι /νες μπορούν να μας στείλουν την διπλωματική τους εργασία.