ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
Δ.Αρεοπαγίτου
26 Οκτώβριος, 2008
«Καφετέρια Τσουμί»
Η ενότητα αυτή των δημοσιεύσεων, η σχετική με την αναγκαιότητα ή όχι της κατεδάφισης των διατηρητέων κτιρίων της Δ. Αρεοπαγίτου, συνεχίζεται με την παρουσίαση, όπως και την προηγούμενη φορά, του άρθρου ενός συγγραφέα.Το άρθρο του κ. Βασίλη Βασιλικού.
Το άρθρο του κ. Βασίλη Βασιλικού έχει ως τίτλο «Καφετέρια Τσουμί». Και αυτό το άρθρο εμπλουτίζει το σύνηθες αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο και την αναμενόμενη αρχιτεκτονική επιχειρηματολογία. Ο κ. Βασιλικός θέτει κατ’ αρχάς το ερώτημα πώς είναι δυνατόν να κατεδαφίζονται κτίρια τα οποία η ίδια η πολιτεία έχει χαρακτηρίσει διατηρητέα και τα οποία μάλιστα έχουν επιλεγεί ότι αντιπροσωπεύουν την ελληνική αρχιτεκτονική από τα μέσα του 19ου αιώνα ώς το τέλος του 20ού; Στοχεύει μετά στο τριτοκοσμικό όπως αναφέρει αίθριο-βέλος της καφετέριας το οποίο είναι άγριο, επιθετικό και προκλητικό ως να ήθελε να γκρεμίσει τα διατηρητέα και την Ακρόπολη την ίδια. Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία στις 6-10-2007.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ
«Καφετέρια Τσουμί»
Το πρόβλημα είναι απλό και σύνθετο: στις προδιαγραφές του διεθνούς διαγωνισμού για το νέο Μουσείο της Ακρόπολης (κάτι που εισηγήθηκα πρώτος εγώ στην αξέχαστη Μελίνα, υπουργό Πολιτισμού εν έτει 1982!) υπήρχαν τα δύο νεοκλασικά κτίρια επί της οδού Διονυσίου Αρεοπαγίτου ως διατηρητέα που έπρεπε ο αρχιτέκτονας που θα συμμετείχε στο διαγωνισμό να τα λάβει υπ' όψιν του ή όχι;
Απ' ό,τι διάβασα στις εφημερίδες ο όρος της διατήρησής τους υπήρχε. Αλλιώς πώς δικαιολογείται ότι επελέγησαν το 1999 από Ελληνες και ξένους ειδικούς ως δύο από τα συνολικά 43 αρχιτεκτονήματα που αντιπροσωπεύουν την ελληνική αρχιτεκτονική από τα μέσα του 19ου αιώνα ώς το τέλος του 20ού;
Ή μπαίνοντας στον 21ο αιώνα η διάκριση αυτή καταργήθηκε;
Οπότε, αν έτσι έχουν τα πράγματα, ο κ. Τσουμί παρανόμησε. Και θα έπρεπε να ερωτηθεί γι' αυτό μεθαύριο που έρχεται καλεσμένος στο Megaron Plus να μας μιλήσει.
Και αν όπως πιστεύω παρανόμησε θα πρέπει να του επιβληθεί το ανάλογο βαρύ πρόστιμο.
Τ ώρα, αν δεν υπήρχε η διατήρησή τους μέσα στις προδιαγραφές του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού, τα δύο αυτά νεοκλασικά θα έπρεπε να αποχαρακτηρισθούν μόλις ο διαγωνισμός αυτός προκηρύχθηκε, δηλαδή προ εικοσαετίας, και όχι ο ένας εκ των ιδιοκτητών (του νούμερου 19), ο διάσημος ανά την υφήλιο και το σύμπαν (αφού και το όνομα άστρου τού δόθηκε, κοντά στον πλανήτη Αρη) ο Vangelis για τον κόσμο, για μας ο Βαγγέλης Παπαθανασίου, να το αγοράσει τέλος της δεκαετίας του '80, αρχές του '90, έναντι υπέρογκου ποσού, ως διατηρητέο.
Τι συμβαίνει λοιπόν; Και ποιος θα λογοδοτήσει εν τέλει σε ποιον;
Η απόφαση της άρσης του χαρακτηρισμού τους ως διατηρητέων πάρθηκε στις 3 Ιουλίου ε.ε. από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο με ισοψηφία (12 υπέρ - 12 κατά), όμως προσμετρήθηκε η δπλή ψήφος του προέδρου τότε και τώρα γενικού γραμματέα του ΥΠΠΟ κι έτσι ο αποχαρακτηρισμός τους πλειοψήφησε.
Ωστόσο η χαριστική βολή δόθηκε από τον απερχόμενο υπουργό Πολιτισμού, τον κύριο Βουλγαράκη, στις 30 Αυγούστου ε.ε., ενώ θα μπορούσε και ήταν το πιο σωστό να αφήσει την τελική απόφαση στο νέο υπουργό Πολιτισμού που θα τον διαδεχόταν.
Στα δικαστήρια η ισοψηφία των ενόρκων λειτουργεί πάντα υπέρ της αθωότητος του κατηγορουμένου. Στην περίπτωση του ΚΑΣ όχι μόνο δεν λειτούργησε έτσι, αλλά οδηγήθηκε ο κατηγορούμενος άρον άρον στο εκτελεστικό απόσπασμα, ακόμα και με καταργημένη συνταγματικά την εσχάτη των ποινών.
Διάβασα τα πάντα που αφορούν την υπόθεση στον Τύπο. Οι δημοσκοπήσεις είναι 80% να διατηρηθούν τα κτίρια αυτά, ως κοσμήματα της πόλης. Από τα πολλά σωστά και ωραία που ειπώθηκαν, διαλέγω μόνο δύο, έτσι σαν καρύκευμα: του Στέφανου Μάνου, στην «Καθημερινή»: «...Δεν αντιλαμβάνεται ο αφελής εκπρόσωπος της πολιτείας ότι ο αποχαρακτηρισμός διατηρητέων υπονομεύει συνολικά τον θεσμό της διατήρησης... Εφεξής όσοι έχουν διατηρητέα θα ψάχνουν πρόσχημα για να απαλλαγεί η ιδιοκτησία τους από το βάρος της διατήρησης, μια που η διατήρηση δεν έχει πια μόνιμο χαρακτήρα». Και την έξυπνη ατάκα του Λευτέρη Παπαδόπουλου στα «Νέα»: «Σημειώνω ότι αναρωτήθηκαν πολλοί ως προς το "πρόβλημα" της θέας: δεν θα την εμποδίζουν και τα ψηλόκορμα και φουντωτά πλατάνια της Αρεοπαγίτου; Θα πρέπει να τα κόψουμε κι αυτά;».
Ώσπου προχθές Κυριακή αποφάσισα ο ίδιος να πάω να κάνω μιαν αυτοψία. Με την παλιά μου ιδιότητα του πρέσβη στην ΟΥΝΕΣΚΟ ξεγέλασα τον φύλακα και μπήκα στο γιαπί του Μουσείου.
Κι εκεί έφριξα. Εκεί που ο Καλατράβα υπερύψωνε και άνοιγε θόλους, ο κ. Τσουμί επιτίθεται, είναι προκλητικός. «Κι αυτή η τριγωνική εξέδρα τι είναι;», ρώτησα, προσποιούμενος τον αφελή. «Το αίθριο της καφετέριας», μου απάντησε.
Φίλοι αναγνώστες, συμπολίτες και συμπολίτισσες, αν πάτε να δείτε, θα φρίξετε κι εσείς: το αίθριο αυτό είναι ένα βέλος από τσιμέντο που εκτοξεύεται πισώπλατα στα δύο διατηρητέα, σαν να ήθελε να τα γκρεμίσει μόνο με την ορμή του. Είναι άγριο, είναι τριτοκοσμικό.
Φυσικά και ταιριάζει με την εκτρωματική σύλληψη του όλου Μουσείου. Αλλά τέτοια επιθετικότητα, ανάξια ενός σημαντικού αρχιτέκτονα σαν τον κ. Τσουμί, δεν την περίμενα.
Αν ήταν να κατεδαφιστούν τα κτίρια, το βέλος αυτό θα σημαδεύει την ίδια την Ακρόπολη, σαν να θέλει να την γκρεμίσει κι αυτήν. Αυτός είναι ο ποθούμενος διάλογος κύριε Τσουμί με το Μνημείο;
Ο ι καφετέριες κύριε Τσουμί, παντού στον κόσμο, γίνονται κυρίως στα ισόγεια των Μουσείων. Με εξαίρεση ίσως το Μπομπούρ, που αντίθετα έχει κανείς θέα από εκεί ψηλά σε ολόκληρο το Παρίσι.
Αντί λοιπόν να γκρεμιστούν τα δύο νεοκλασικά, προτείνω από τώρα, όσο είναι καιρός, να γκρεμιστεί αυτό το αίθριο της καφετέριας. Λίγα δεν τράβηξε το πολύπαθο Μουσείο της Ακρόπολης. Ε, ας ταλαιπωρηθεί ακόμα λίγο.
Εσύ, Μελίνα, που το ξεκίνησες, θα έκανες τώρα απεργία πείνας ώσπου να ανακληθεί το τόξο-εκδίκηση, το αίθριο της καφετέριας Τσουμί.
Βασίλης Βασιλικός
Σχετικές Δημοσιεύσεις:
- Τα αδιέξοδα της αρχιτεκτονικής και το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. ( 10 Αύγουστος, 2007 )
- DESTROY below the ACROPOLIS - VIDEO ( 13 Νοέμβριος, 2007 )
- Μεγάλες Προσδοκίες ( 05 Ιανουάριος, 2007 )
- Κτίριο επί της οδού Διον. Αρεοπαγίτου απειλείται ( 09 Ιούλιος, 2007 )
- Δεν πήρε θέση για τις πολυκατοικίες ( 12 Οκτώβριος, 2007 )
- Το αμοντάριστο μουσείο ( 21 Ιανουάριος, 2008 )
- Δ. Αρεοπαγίτου 2008. Ομιλίες στη Θεσσαλονίκη ( 10 Νοέμβριος, 2008 )
- Σάπιο είναι παιδί μου.. ( 26 Απρίλιος, 2009 )
- «Δ. Αρεοπαγίτου 2008». Έκθεση συμμετοχών στο Ζάππειο Μέγαρο. ( 01 Ιούλιος, 2009 )
- Επιστολή του Πολυτεχνείου Κρήτης προς τον Υπουργό Πολιτισμού. ( 13 Ιούνιος, 2009 )
- Το περιεχόμενο της στήλης «Διάλογοι» & Τρόποι συμμετοχής ( 01 Ιούνιος, 2008 )
- Η στήλη «Διάλογοι» ξεκινούν μία νέα ενότητα με θέμα: Διονυσίου Αρεοπαγίτου 17: εμπόδιο ή ευκαιρία; ( 21 Ιούνιος, 2008 )
- «Να τα αποδεχθούμε ως έχουν» ( 26 Ιούλιος, 2008 )
- «Το διατηρητέο αστικό μέτωπο» ( 27 Αύγουστος, 2008 )
- «Άβε Καίσαρ» ( 27 Σεπτέμβριος, 2008 )
- «Το δίλημμα της κατεδάφισης: Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΑ ΤΗΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΟΥ» ( 26 Νοέμβριος, 2008 )
- «Ρέκβιεμ για δύο κτήρια» ( 26 Δεκέμβριος, 2008 )
- Το ταλέντο του αρχιτέκτονα και η ιδιοτέλεια του εντολέα. ( 26 Ιανουάριος, 2009 )
- Σκέψεις για το νέο Μουσείο Ακρόπολης ( 23 Μάρτιος, 2009 )
- Ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία. ( 23 Απρίλιος, 2009 )
- Η «ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ 1930 ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΥΤΕΡΟ ΚΑΛΟ» ( 20 Μάιος, 2009 )
- 4 παρεμβάσεις αρχιτεκτόνων για το θέμα της Δ. Αρεοπαγίτου. ( 24 Ιούνιος, 2009 )
- Αρχιτεκτονικός Κανιβαλισμός στην Αθήνα ( 23 Ιούλιος, 2009 )
- Το νέο μουσείο της Ακρόπολης: Μια αταίριαστη σχέση ( 23 Αύγουστος, 2009 )
- Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, ο θρίαμβος της σοφιστείας ( 21 Σεπτέμβριος, 2009 )
- Η χύτρα που θέλει να εξοβελίσει την κοπέλα για να συνομιλήσει με την θεά. ( 18 Οκτώβριος, 2009 )
- Διονυσίου Αρεοπαγίτου 17: εμπόδιο ή ευκαιρία; ( 24 Ιανουάριος, 2010 )
- Ο αρχιτέκτονας Bernard Tschumi ( 04 Οκτώβριος, 2007 )
- Aρχιτεκτονικός διαγωνισμός : Δ. Αρεοπαγίτου 2008-2009 ( 13 Μάρτιος, 2009 )
- 'ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ 2008' ( 13 Μάρτιος, 2009 )
- Βιβλίο: Διαγωνισμός Ανάπλασης όψεων Δ. Αεροπαγίτου 2008. ( 25 Ιούλιος, 2011 )
- Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. (Α' παρουσίαση) ( 04 Ιανουάριος, 2013 )
- Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. (Β παρουσίαση) ( 04 Φεβρουάριος, 2013 )
- Νέο Μουσείο Ακρόπολης ( 06 Ιανουάριος, 2013 )
- Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. (Γ παρουσίαση) ( 10 Απρίλιος, 2013 )
- ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΟΥΡΕΜΕΝΟΣ."Μια αρχιτεκτονική διαδρομή από το Παρίσι στα Γιάννενα" ( 01 Απρίλιος, 2013 )
- Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. (E παρουσίαση) ( 07 Οκτώβριος, 2013 )
- Νέο Μουσείο Ακρόπολης ( 18 Ιανουάριος, 2014 )
- Μουσείο Ακρόπολης: Στα 25 καλύτερα Μουσεία του κόσμου ( 18 Σεπτέμβριος, 2015 )